Zalihe gasa sad na najnižem nivou za 13 godina

Evropa bi mogla da uđe u grijnu sezonu sa najnižim zalihama gasa u posljednjih 13 godina, što među trgovcima energentima izaziva strah od naglog skoka cijena tokom zime.

„Niži nivoi zaliha prirodno povećavaju rizik od veće nestabilnosti cijena tokom zime“, upozorio je analitičar za gas Greg Molnar.

Problem bi dodatno pogoršali dugotrajni hladni talasi ili periodi sa slabim vjetrom, kada raste potrošnja gasa za grijanje i proizvodnju električne energije.

Evropsko tržište gasa ostalo je relativno mirno tokom ljeta, jer su trgovci očekivali ponovno otvaranje Ormuskog moreuza, što bi omogućilo povećan priliv tečnog prirodnog gasa prije zime.

Međutim, nade u brzo rješenje blijede.

„Tržište je bilo iznenađujuće opušteno. Postojala je nada u ponovno otvaranje koje bi omogućilo punjenje skladišta prije zime. Nivoi skladištenja obično dostižu vrhunac u oktobru, a sada smo skoro u septembru, tako da situacija postaje veoma neprijatna“, rekao je Bjarne Šildrop, glavni analitičar robe u bankarskoj grupi SEB.

„Panika počinje da se širi“, dodao je on.

Problemi sa popunjavanjem skladišta pogoršali su se nakon što je američko-izraelski rat protiv Irana ozbiljno poremetio izvoz nafte i gasa iz regiona Persijskog zaliva.

Zalihe su iscrpljene zbog hladnog završetka prošle zime, dok su ljetni toplotni talasi doveli do povećane upotrebe termoelektrana na gas.

Cijene gasa više nego udvostručene od početka godine

Trenutno se ne očekuje fizička nestašica gasa u Evropi tokom ove zime, ali tržišta predviđaju znatno više cijene.

Posljednjih nedjelja referentna cijena gasa u Evropi premašila je 68 evra po megavat-času, što je najviši nivo u posljednje više od tri godine i više nego dvostruko veća cijena u odnosu na početak godine.

Tokom hladnijih mjeseci Evropa će morati da se nadmeće sa kupcima iz Azije za isporuke tečnog prirodnog gasa.

Analitičari kompanije „Goldman Saks“ procjenjuju da bi, ukoliko se ne obnovi redovan izvoz gasa sa Bliskog istoka, cijena u Evropi mogla da poraste iznad 100 evra po megavat-času kako bi taj region privukao dovoljne količine tečnog prirodnog gasa za zimsku potrošnju.

Njemačka skladišta gasa popunjena tek do pola

Posebno niski nivoi zaliha bilježe se u zapadnoj Evropi.

Njemačka, koja posjeduje najveće kapacitete za skladištenje gasa u Evropi, ima skladišta popunjena tek nešto više od 50 odsto kapaciteta. U Belgiji je nivo popunjenosti oko 49 odsto, dok u Holandiji iznosi oko 44 odsto.

Situacija je znatno bolja u Italiji, gdje su skladišni kapaciteti popunjeni više od 81 odsto, kao i u Poljskoj, gdje je ta popunjenost iznad 90 odsto.

Prema podacima organizacije Gas Infrastructure Europe, sa stanjem na dan 23. avgusta, hrvatska skladišta gasa bila su popunjena oko 68 odsto.

(Capital) Foto: AP