Novi porast cijena hrane zbog skuplje pšenice i biljnih ulja

Referentni indeks svjetskih cijena prehrambenih proizvoda porastao je u februaru, čime je prekinut petomjesečni pad. Rast cijena pšenice, većine biljnih ulja i nekih vrsta mesa prevazišao je pad cijena sira i šećera, pokazuje novi izvještaj Organizacije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO).

FAO-ov indeks cijena hrane, koji prati mjesečne promjene međunarodnih cijena korpe prehrambenih roba kojima se globalno trguje, u februaru je iznosio 125,3 boda, što predstavlja povećanje od 0,9% u odnosu na januar, ali je i dalje za jedan posto niži nego u istom periodu prošle godine.

Rast indeksa prvenstveno je izazvan višim cijenama žitarica, posebno pšenice, zbog nepovoljnih vremenskih uslova u dijelovima Evrope i SAD-a, te poremećaja u logistici u Ruskoj Federaciji i širem crnomorskom regionu.

Cijene kukuruza, ječma i sirka blago su porasle, dok je indeks cijena riže povećan za 0,4% zahvaljujući stabilnoj potražnji za sortama basmati i japonica. Indeks cijena biljnih ulja skočio je za 3,3%, dosegnuvši najviši nivo od juna 2022. godine, dok je indeks cijena mesa porastao za 0,8%, prvenstveno zbog veće potražnje za ovčijim i goveđim mesom. Nasuprot tome, indeks cijena mliječnih proizvoda pao je za 1,2% zbog nižih cijena sira, a indeks cijena šećera smanjen je za 4,1% u odnosu na januar i za 27,3% u odnosu na februar 2025. godine, zbog očekivanih obilnih globalnih zaliha.

FAO procjenjuje da bi globalna proizvodnja pšenice u 2026. mogla biti smanjena za oko 3%, na približno 810 miliona tona, jer niže cijene smanjuju interes poljoprivrednika za sjetvu u nekim velikim proizvođačkim regijama, uključujući EU, Rusiju i SAD. Istovremeno, proizvodnja ostaje povoljna u Indiji, Pakistanu i Kini.

Globalna proizvodnja žitarica u 2025. procjenjuje se na rekordnih 3.029 miliona tona. Svjetska potrošnja u sezoni 2025/26 trebala bi dostići 2.943 miliona tona, a zalihe bi mogle porasti na 940,5 miliona tona, uz odnos zaliha i potrošnje od 31,9%. Trgovina žitaricama u marketinškoj godini 2025/26 (jul–jun) procjenjuje se na 501,7 miliona tona, što je 3,5% više nego prethodne godine.

Poljoprivredno-tržišni informacioni sistem (AMIS) upozorava da eskalacija sukoba na Bliskom istoku može podići cijene energije i gnojiva, što bi povećalo troškove proizvodnje i transporta za poljoprivrednike širom svijeta.

(Buka) Foto: BN