Ovo su najpoznatiji Banjalučani kroz vrijeme i istoriju

Banjaluka je kroz svoju istoriju iznedrila ili ugostila veliki broj ličnosti koje su ostavile neizbrisiv trag u kulturi, umjetnosti, sportu i politici Balkana. Zavisno od oblasti, status „najpoznatijeg” i najomiljenijeg Banjalučanina dijeli nekoliko monumentalnih imena.

​Evo ko su najpoznatiji i najznačajniji Banjalučani kroz istoriju:

​1. Petar Kočić (1877–1916) – Istorijski i književni simbol grada

​Iako je rođen na obližnjem Zmijanju (Stričići), Kočić je neraskidivo vezan za Banjaluku, gdje je proveo ključne godine svog rada kao narodni tribun, pisac i borac za prava seljaka pod austrougarskom okupacijom. Pokrenuo je čuveni časopis „Otadžbina”, a kroz besmrtne likove poput Davida Štrpca u satiri „Jazavac pred sudom” dao je glas krajiškom prkosu i mentalitetu. Danas centralni park i biblioteka u gradu nose njegovo ime, a njegova bista je jedan od simbola grada.

​2. Svetislav Tisa Milosavljević (1882–1960) – Arhitekta moderne Banje Luke

​Iako rodom iz Niša, Tisa Milosavljević se s pravom smatra „ocem moderne Banje Luke”. Kao prvi ban Vrbaske banovine (od 1929. do 1934. godine), zatekao je zapuštenu palanku i pretvorio je u evropski evropski centar. Izgradio je Banski dvor, Palatu banske uprave (današnju zgradu Uprave grada), pozorište, hotel „Palas”, na stotine kilometara puteva, mostove i čuvene banjalučke aleje. Banjalučani ga istorijski pamte kao najvećeg graditelja u istoriji grada.

​3. Marijan Beneš (1951–2018) – Sportska legenda i ikona hrabrosti

​U sferi sporta, niko ne personifikuje duh grada kao Marijan Beneš. Čovjek koji je 17. marta 1979. godine u prepunom Boriku nokautirao Žilbera Koena i postao profesionalni šampion Evrope u boksu, bio je istinski heroj ulice, ali i nevjerovatno kompleksna ličnost. Pored vanserijskog talenta u ringu, Beneš je svirao klavir, pisao poeziju i do kraja života ostao neprevaziđeni simbol banjalučkog sportskog zlata. Uz njega, grad pamti i rukometnog giganta Abaza Arslanagića i boksera Antona Josipovića (olimpijsko zlato 1984).

​4. Veselin Masleša (1906–1943) – Veliki intelektualac i revolucionar

​Rođeni Banjalučanin, Masleša je bio briljantan ekonomista, publicista, novinar i književni kritičar koji je studirao u Frankfurtu, Parizu i Londonu. Kao istaknuti ljevičar i revolucionar, poginuo je tokom bitke na Sutjesci, a naknadno je proglašen za narodnog heroja. Njegovo ime danas nosi najpoznatija banjalučka pješačka zona – Gospodska ulica (ulica Veselina Masleše).

​5. Mustafa Nadarević (1943–2020) – Kulturna prepoznatljivost

​Jedan od najvećih glumaca modernog doba na ovim prostorima rođen je u Banjoj Luci. Iako ga mlađe generacije najviše prepoznaju po ulozi Izeta Fazlinovića, Nadarević je ostvario monumentalne dramske uloge u jugoslovenskoj kinematografiji (od „Oca na službenom putu” do „Glembajevih”). Svojim šarmom i talentom pronio je duh rodnog grada širom regiona.

​6. Jadranka Stojaković (1950–2016) – Glas koji spaja svjetove

​Iako je rođena u Sarajevu i dio života provela u Japanu, Jadranka Stojaković je svoje posljednje godine života provela u Banjaluci, gdje je radila u muzičkoj produkciji RTRS-a i gdje je sahranjena. Njene vanvremenske pjesme poput „Sve smo mogli mi” i „Što te nema” upisane su u kolektivni kod cijelog Balkana, a grad ju je prihvatio kao svoju najveću muzičku ikonu.

​Legenda iz naroda: 

Iz daleke istorije grada, najpoznatije mitsko ime je svakako Safikada – banjalučka Julija, koja je prema legendi stala ispred topa na tvrđavi Kastel i poginula zbog nesrećne ljubavi prema austrijskom vojniku. Njen grob kod Kastela i danas je mjesto gdje parovi pale svijeće za vječnu ljubav.

(BN)