Vlasti u BiH glume reforme, EU se pravi da vjeruje

Govoreći o evropskoj budućnosti BiH, Todorović kaže da je ubjedljiva većina političkih lidera u BiH deklarativno za evropske integracije, a u stvarnosti čini sve što može da taj proces opstruiše.

"Bosna i Hercegovina jeste na radaru velikih sila, ali više kao prostor za ostvarivanje njihovih interesa u okviru geopolitičkog nadmetanja nego kao država kojoj se želi iskreno pomoći u privrednom, institucionalnom i društvenom razvoju", rekao je Branko Todorović iz Helsinškog odbora za ljudska prava.

On objašnjava kako BiH vide velike svjetske sile.

"EU nas vidi kao nedovršen evropski posao, SAD kao bezbjednosno, a sada sve više i ekonomsko pitanje, Rusija kao tačku za slabljenje Zapada, dok regionalni akteri BiH često posmatraju kao prostor za produžetak vlastitih nacionalnih ambicija. Izlaz je da BiH pronađe unutrašnju političku snagu, prestane da bude pasivni objekat tuđih politika i postane preduzimljiv subjekt vlastite bezbjednosne, ekonomske i diplomatske strategije", navodi Todorović za Oslobođenje.

Govoreći o predstojećim opštim izborima u BiH, Todorović kaže da nas čeka teška kampanja.

"Čeka nas teška, prljava i nervozna kampanja, jer vlasti koje nemaju rezultate uvijek proizvode strah, neprijatelje i nacionalne tenzije. Građanima će ponovo nuditi mržnju, strahove i nepovjerenje da bi sakrili pravo pitanje: ko je ovu zemlju opljačkao, zadužio, ponizio i otjerao nekoliko stotina hiljada mladih ljudi?

Uzrok političke krize je sistem u kojem se glasovi kupuju javnim novcem, institucije služe partijama, a siromaštvo se prikriva nacionalnim mitovima i zastavama. Izlaz je u građanskoj hrabrosti: ljudi moraju glasati kao slobodni građani, a ne kao zarobljenici straha, ucjene, javnog posla ili nacionalne propagande", smatra Todorović.

Odgovarajući na pitanje da li je lider SNSD-a Milorad Dodik u političkoj prošlosti ili i dalje upravlja svim procesima u Republici Srpskoj, Todorović kaže da je Dodik jak i to ne samo finansijski i politički, iako je, kaže Republiku Srpsku doveo do institucionalnog, ekonomskog i demografskog sloma.

"Ne samo finansijski i politički nego i kroz gotovo apsolutnu kontrolu institucija, javnih resursa i ključnih procesa u Republici Srpskoj. Ojačao je svoj uticaj i poziciju ali, realno građani od toga nemaju nikakvu korist. Možemo očekivati još više korupcije, zloupotreba vlasti i slabljenja institucija", tvrdi Todorović.

Za predsjednika HDZ-a BiH Dragana Čović kaže da djeluje tiše i sofisticiranije, ali i njegova politika predugo svodi hrvatsko pitanje na funkcije, blokade i kontrolu institucija, umjesto na stvarni život ljudi.

"Uvjeren sam da će zajedno nastaviti rad na slabljenju i blokadi institucija BiH. Obojica su primjer lidera koji se ponašaju kao da su iznad države, zakona i javnog interesa", ističe Todorović.

Govoreći o evropskoj budućnosti BiH, Todorović kaže da je ubjedljiva većina političkih lidera u BiH deklarativno za evropske integracije, a u stvarnosti čini sve što može da taj proces opstruiše.

"Evropska unija, s druge strane, nema potrebnu dinamiku, odlučnost i političku konkretnost da bi taj proces zaista zaživio. Građani sve to previše pasivno posmatraju, često sa nedovoljnim razumijevanjem procesa, očekujući da se evropski put dogodi sam od sebe, bez njihovog pritiska i podrške.

BiH glumi reforme, EU glumi da vjeruje u taj napredak i dugoročno ćemo imati agoniju, te simulacije koja neće dati konkretne rezultate. Uzrok zaostajanja nije samo složen ustavni sistem, nego politička korist od blokada, korupcije i zarobljenih institucija.

Promjena je moguća ukoliko građani snažno podrže evropski put BiH i da taj proces prestane biti diplomatska scenografija, a postane obavezujući državni plan sa rokovima, mjerljivim reformama i sankcijama za one koji ga ruše", jasan je Todorović.

Dodaje da je korupcija najveći problem u BiH, jer je uspostavljen institucionalni sistem pljačke i bezakonja u koji su, kao saučesnici ili poslušnici mafijaških političkih struktura, često uključeni i dijelovi policije, tužilaštava i sudova.

Lažne i sumnjive diplome nisu samo korupcionaški i obrazovni skandal nego moralni, institucionalni i bezbjedonosni raspad. Kada neznanje uđe u institucije, pravda, zdravstvo, policija i administracija postaju opasni po građane.

Šteta koju će društvu nanijeti prevaranti sa lažnim diplomama je nemjerljiva i biće veoma visoka, uključujući i moguće posljedice po ljudske živote. Posebno je zabrinjavajuće da se i u vrhovima vlasti u BiH, na svim nivoima, nalazi veliki broj ljudi čije je obrazovanje upitno", smatra Todorović.

Prema Todorovićevim riječima, građani su birali i još biraju one koji su nas doveli u ovu situaciju i mirno posmatraju opštu propast, mladi ćute ili odlaze, a političari pljačkaju i smišljaju izgovore.

"Neće doći niko sa strane da nam uspostavi pravednu i funkcionalnu vlast. To je na nama, da prepoznamo nove ljude, nove ideje i novi sistem vrijednosti. Domaća privreda se može spasiti samo ako se prekine političko-mafijaška kontrola nad javnim resursima, zaštite radnici, oslobode institucije i kazne oni koji su uništavali preduzeća.

Građani moraju shvatiti da su građanski protesti, aktivizam i pobuna protiv nepravde i korupcije neophodni. Bez toga nema promjena nabolje", zaključuje Todorović.

(BN) Foto: BN