Stranački preletači - Ruganje izbornoj volji birača u Srpskoj

Na političkoj sceni Republike Srpske odavno je prisutna prava pošast prelazaka iz jedne stranke u drugu. Tako poslanici dobiju mandat nakon čega često budu kupljeni pa prelaze u druge stranke čime varaju građane i rugaju se njihovoj političkoj volji iskazanoj na izborima.

Uglavnom se dešavalo da poslanici iz opozicionih stranaka prelaze u redove vladajućih, pa se oni u narodu nazivaju papcima, kako ih je prva nazvala Željka Cvijanović davne 2014. godine, kada je SNSD kupio dva poslanika kako bi napravio skupštinsku većinu. Pošto tada niko nije kažnjen ova pojava je uzela maha pa su takozvani papci čak jedno vrijeme i održavali skupštinsku većinu.

Nakon osvajanja mandata kreće trgovina u kojoj ima svega osim političke odgovornosti. Obično iz opozicije u redove vladajućih ili čak iz stranaka koje su već u vlasti ali je njihova politička moć počela da opada pa se ide brže bolje tamo gdje je lakše očuvati fotelje i druge privilegije. U aktuelnom sazivu Narodne skupštine Republike Srpske je oko 20% poslanika promijenilo partiju, a neki su stranke mijenjali i po nekoliko puta. 

Tako je Aleksandar Trninić mandat osvojio kao član SDS-a, pa prešao u Narodni front, pa onda u Ujedinjenu Srpsku Nenada Stevandića. Aco Stanišić je napustio Demos, stranku Nedeljka Čubrilovića i ukazao se u SNSD-u. Isto je uradila i Spomenka Stevanović koja je u SNSD prešla iz Demosa. Iz ove stranke u SNSD preletio je i Milan Dakić. U Savez nezavisnih socijaldemokrata je iz Demosa prešla i poslanik Suzana Gašić.

Dragan Brdar je nakon osvajanja mandata iz DNS-a otišao u Narodnu partiju Srpske Darka Banjca. Nekadašnji opoziconar Kostadin Vasić je iz Ujedinjene Srpske prešao takođe u NPS, Dok je Nikolina Šljivić u parlament ušla sa liste DNS-a, da bi nedavno odšetala u Ujedinjenu Srpsku.

Promjene stranaka nekada su se dešavale pojedinačno, a nekad i grupno kao što je slučaj kada su čak četiri poslanika Demosa prešla u SNSD, kaže novinar iz Banjaluke Đorđe Vujatović.

"Mi moramo da to posmatramo kroz prizmu da mali broj ljudi koji se kandiduju za određene funkcije posebno za Narodnu skupštinu su tu iz altruizma nego to uglavnom vide kao jednu vrstu biznisa", kaže Vujatović.

To što su građani za njih glasali na listama drugih stranaka, njima ne znači ništa. Dok se oni koji mijenjaju političke dresove pravdaju kako su oni osvojili mandat i da sa njim mogu da rade šta hoće, pitanje je da li bi ikad to uspjeli da nisu imali podršku stranke sa čije liste su ušli u Narodnu skupštinu, a kojoj su nakon toga okrenuli leđa.

Formalno ih ništa ne sprečava da ovo rade jer je prema važećem izbornom zakonodavstvu u BiH poslanik nosilac mandata, kaže politikolog Velizar Antić.

"Mi imamo Izborni zakon koji je takav da poslaniku pripada mandat međutim ogromna većina ovih poslanika nikada ne bi postala to što jesu i ušla u Skupštinu da nisu bili na listama političkih partija koje su ih kandidovale", smatra Antić.

Poslanik Srpske demokratske stranke Ognjen Bodiroga kaže da omasovljavanje ove nakaradne pojave seže od davne 2014. godine i čuvene afere “dva papka”.

"Sjetićete se i 2014. godine i afere “dva papka” kako je tada Željka Cvijanović nazvala dva čovjeka koji su prešli u SNSD i promijenili skupštinsku većinu i od tada vi imate jedan vrhunski biznis da se odbornici u lokalnim skupštinama i poslanici da dobiju mandat ispred jedne političke organizacije, a onda dobro naplate tj za novac i radno mjesto pređu u drugu političku partiju i to već traje 12 godina", kaže Bodiroga.

Nema ni adekvatne reakcije pravosuđa iako se iza svega krije najobičnija zloupotreba javnih resursa, trgovina uticajem, politička korupcija. Nenad Vuković iz PDP-a kaže da nas upravo pitanje neprocesuiranja ovih afera ponovo vraća u 2014. godinu.

"Mi moramo podsjetiti na tu famoznu 2014. godinu koja je početak priče papaka i preletača. Gdje mi imamo Željku Cvijanović koja je nažalost posle toga napredovala u svojoj karijeri i nije bila kažnjena od naroda, a svi smo to čuli jasno da kaže “kupićemo dva papka”, kaže Vuković.

Zabilježeni su i prelasci iz stranke u stranku unutar opozicije, pa čak iz vlasti u opoziciju međutim u mnogo manjem obimu.

Narodni poslanik Dragan Galić iz kluba Narodne partije Srpske vratio se u PDP, dok je Željko Dubravac iz DNS-a otišao u opozicioni Narodni front, koji je nastao izlaskom poslanika iz PDP-a. 

Radislav Dončić je mandat počeo kao poslanik PDP-a, a onda je svoj rad nastavio u Narodnom frontu dok je Maja Dragojević - Stojić za poslanika izabrana sa liste SDS-a da bi kasnije prešla u PDP.

Preletači u redove vlasti su trenutno direktori javnih preduzeća, u rukovodstvu najvažnijih institucija, te savjetnici zvaničnika Republike Srpske.

(BN) Foto: BN