Zašto su penzije u Srpskoj povećane 6,45%, a u FBiH 11,2%

Penzije u Republici Srpskoj povećane su za 6,45 odsto, dok će, istovremeno, penzioneri u Federaciji BiH dobiti 11,2 odsto. Šta nam to govori o ekonomskom sistemu u Srpskoj koja je, kako je svojeveremno govorila vlast, bolji dio Bosne i Hercegovine?

Iste godine napornog rada i troškovi života, slične potrebe i borba za opstanak, a penzija, bar ona minimalna, za jedne skoro duplo veća nego za druge. To je slika penzionera u Republici Srpskoj i FBiH. 

- Prosječna penzija u Federaciji iznosi oko 55 odsto od prosječne plate, a Srpskoj ispod 45 odsto, kaže ekonomista prof. dr Milenko Stanić.

“Osnovni uzrok povoljnije pozicije penzionera u FBiH odnosu na poziciju koju imaju penzioneri u Republici Srpskoj jest jača ekonomija, jača privreda, veći broj zaposlenih radnika, manje sive ekonomije. Veći je fond uplaćenih doprinosa u FBiH, veće su subvencije i doznake iz budžeta, dok je Republici Srpskoj taj odnos nepovoljniji”, objašnjava Stanić.

- Povećanja su opravdana jer ali su motivisana populističkim predizbornim razlozima u izbornoj godini na obje strane, bez obzira na to da li para ima ili ne, smatra ekonomista Igor Gavran.

“Ono što ipak nelogičnije u Republici Srpskoj jeste da prosječna plata ne odstupa značajnije od plate u FBiH, pa ni minimalna, ali imamo ovako značajno odstupanje u visini penzija. Možda je riječ o nekim političkim prioritetima, o tome da li se toliko poklanja pažnja penzionerima u jednom ili drugom entitetu, možda je riječ o nekim drugim razlozima. Generalno, Republika Srpska u smislu javnih finansija i zaduženosti stoji lošije ali se ta razlika u relativom smislu mijenja”, navodi Gavran.

Penzioni fond Republike Srpske, često se može čuti, opterećuju isplate penzija korisnicima koji su to pravo ostvarili na teritoriji FBiH do kraja aprila 1992. godine. Federalni zavod PIO/MIO PIO Fondu Srpske, kako navode, po tom osnovu duguje više od milijardu i po KM. Stav je da te penzije treba da im isplaćuje Federacija. 

Međutim, izbjegava se činjenica na koju podsjeća Stanić da je Vlada Srpske, odnosno resorno ministarstvo potpisala sporazum i protokol o odnosima između dva fonda kojim su oba preuzela isplatu penzija svojim penzionerima.

“Ne postoji tu precizna i jasna ekonomska računica da li je Republika Srpska u tom smislu oštećena ili je u pitanju FBiH. Argumenti u Republici Srpskoj idu u pravcu da je tim sporazumom Srpska na gubitku, da je veći broj penzionera izbjegao iz FBiH u Repibliku Srpsku i da penzioni sistem u Srpskoj plaća veće iznose. Međutim, sporazum je potpisan, on je pravno važeći i neće biti doveden u pitanje”, jasan je Stanić.

- Potrebno je raditi na ključnim problemima koji utiču na nepovoljan odnos u visini penzija u FBiH i Republici Srpskoj. Rješenje je u jačanju ekonomskog sistema i privrede i povećanju broja zaposlenih koji bi uplaćivali veći iznos doprinosa u fond i tako stvorili uslove za povećanje penzija u Srpskoj, zaključio je Stanić. 

(BN) Foto: BN