Parastos u Kravici povodom 33 godine od zločina nad Srbima

U Kravici kod Bratunca služen je parastos, povodom obilježavanja 33 godine od velikog srpskog stradanja u tom mjestu na Božić.

Parastos je služen za 163 Srba iz ovog mjesta i susjednih zaselaka stradalih u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, od kojih su njih 49 ubile muslimanske snage iz Srebrenice, 7. januara 1993. godine.

Obiežavanju 33 godine od velikog srpskog stradanja u Kravici, osim porodica ubijenih, prisustvuju izaslanik srpskog člana Predsjedništva BiH Boško Tomić, potpredsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Petko Rankić, pomoćnik ministra rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Nebojša Vidaković.

Među okupljenim su i predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Radan Ostojić, načelnici Milića i Bratunca Marko Savić i Lazar Prodanović, te brojne delegacije organizacija proisteklih iz Odbrambeno-otadžbinskog rata.

Prema programu obilježavanja, u 12.00 časova predviđeno je polaganje cvijeća uz spomen-krst u Kravici za 3.267 poginulih srpskih civila i boraca iz srednjeg Podrinja i Birča u proteklom ratu.

Organizatori ovog komemorativnog skupa su Boračka organizacija i opština Bratunac te mjesna zajednica i Crkvena opština Kravica.

Etničko čišćenje u srednjem Podrinju počelo je u aprilu 1992. godine uništavanjem svega što je srpsko.

Muslimanske snage iz Srebrenice pod komandom Nasera Orića, uz pomoć jedinica sa bratunačkog, vlaseničkog i zvorničkog područja vršile su progon i ubistva srpskog stanovništva i uništavale imovinu tokom cijele 1992. godine.

Nakon brojnih zločina počinjenih u srpskim selima oko Srebrenice i Bratunca u prvoj godini građanskog rata u BiH, Orićevi džihadisti su svoj krvavi pir nastavili i 1993. godine, kada su na pravoslavni Božić upali u Kravicu ubivši 49 mještana, a ranili 80.

Sedam Srba je tada nestalo, a pet još nije pronađeno ni nakon 33 godine. Među nestalima toga dana su i dvije žene.

Na Božić je selo opljačkano i zapaljeno je 688 srpskih kuća na širem području Kravice, te uništeno oko 2.000 pomoćnih objekata.

U jednom danu bez domova je ostalo oko 1.000 stanovnika koji su se kroz smetove probili prema Drini, izbjegavši sigurnu smrt prelaskom u Srbiju.

Bez jednog ili oba roditelja ostalo je 101 dijete.

Od početka rata pa sve do polovine 1995. godine muslimanske snage iz Srebrenice stalno su upadale u srpska sela oko ovog mjesta, Bratunca, Milića, Skelana i Zvornika, ubijajući sve što stignu, pljačkajući i paleći srpsku imovinu, a zarobljene su mučili, masakrirali, odsijecali im glave i pokazivali ih u Srebrenici, a zabilježen je i slučaj da su Nenada Rankića pekli na ražnju.

Ta praksa nije prekinuta ni nakon proglašavanja Srebrenice zaštićenom zonom Ujedinjenih nacija u aprilu 1993. godine.

Od pedesetak Srba koji su početkom rata ostali u Srebrenici lojalni tadašnjoj muslimanskoj vlasti, preživjela je samo jedna senilna starica, dok je druga starica Ivanka Mirković u julu 1995. godine nađena zaklana na kućnom pragu u blizini policijske stanice koja je u ratu bila logor za Srbe.

Većina nestalih još nije pronađena ni ekshumirana, niti je ko odgovarao za te zločine.

Jedinice Nasera Orića odmah na početku rata protjerale su i poubijale srpsko stanovništvo iz Srebrenice i obližnjih sela Dugo Polje, Pećišta, Kovačice, Gostilj, Gniona, Osredak, Viogor i Studenac.

Formirale su i logore za Srbe, među kojima je i logor "pilićarnik" u Gornjim Potočarima u koji su bili zatvoreni svi stanovnici srpskog sela Čumavići.

Nakon uništavanja srpskih sela najbližih Srebrenici uslijedili su upadi u nešto udaljenija srebrenička i bratunačka sela Ratkovići, Karno, Krnjići, Brežani, Magašići, Zagoni, Zalazje, Sase, Biljača, Fakovići, Bjelovac, Sikirić, Podravanje, pa sve do upada i masakra u Kravici 7. januara 1993. godine i Skelanima devet dana kasnije, kada je u ta dva mjesta ubijeno ukupno 114 Srba od kojih 70 odsto civila.

Po proglašavanju Srebrenice zaštićenom zonom UN, umjesto demilitarizacije nastavljeni su upadi iz te enklave u srpska sela i, izuzimajući tri sela uz Drinu, uništena su sva srebrenička i veliki broj sela u bratunačkoj i milićkoj opštini /više od 100 sela/, a jedinice Nasera Orića ubile su oko 3.000 Srba, od kojih više od polovine civila.

Napadi i masakri najčešće su izvođeni na velike pravoslavne praznike kao što su Božić, Petrovdan, Đurđevdan, Vidovdan.

Zlikovci nisu ostavljali žive ni bolesne i nepokretne, žene, djecu i starce, a zarobljeni su umirali nakon brutalnih mučenja i tortura. Živog nikog nigdje nisu ostavljali. Tako je bilo i u Kravici.

Dva dana nakon masakra pronađeno je i sahranjeno sedam masakriranih tijela, a tek poslije dva i po mjeseca sahranjeno je još 42 pronađenih unakaženih tijela.

U napadu srebreničkih muslimanskih snaga na Kravicu učestvovao je, prema svjedočenju preživjeli hmještana, veliki broj Bošnjaka, koji su se poslije rata vratili na područje Srebrenice i Bratunca.

Ni 33 godine od srpskog stradanja niko nije odgovarao za ubistva i zločine u Kravici kao ni za ostale zločine u velikom broju navedenih srpskih sela u srednjem Podrinju, izuzimajući dvojicu Bošnjaka koji su osuđeni za tri pojedinačna ubistva na području Bratunca.

Božićni napad na Kravicu je, prema pričama preživjelih, ali i istorijskim podacima, bio nastavak ustaškog zločina koji je počinjen na Vidovdan 1944. godine, kada su ustaše iz okolnih sela zapalile 38 mještana srpske nacionalnosti u podrumu jedne kuće u selu Zonići kod Kravice.

Među zapaljenima su bili jednogodišnja Jefa i 64-godišnji Pavle i Vasilije Pavlović.

(Srna) Foto: Srna